
Dostępność w grach mobilnych: co gry mogą przejąć od papug
Tryb dla daltonistów, czytelne czcionki, sterowanie jedną ręką i design dla graczy 50+. Co gry mobilne mogą przejąć od papug? Wyjaśnia studio Psittacus.
Opublikowano 7 min
Na tej stronie
W 1976 roku w chicagowskim sklepie zoologicznym sprzedano młodą papugę żako. Trafiła do psycholożki Irene Pepperberg i przez trzy dekady prowadziła z nią rozmowy, o których wcześniej nikt nie śmiał marzyć. Alex rozróżniał pięćdziesiąt przedmiotów, liczył do sześciu, odróżniał siedem kolorów i pięć kształtów. Wieczorem 6 września 2007 roku Pepperberg pożegnała go słowami „do zobaczenia jutro”. Alex odpowiedział: „Do jutra. Kocham cię”. Zmarł tej samej nocy. Jego gatunek to Psittacus erithacus, a nasze studio nosi właśnie tę nazwę, bo od tego ptaka można się sporo nauczyć.
Cztery filary, które w naszej pracy traktujemy jako fundament, to: dostępność dla osób z zaburzeniami widzenia barw, projektowanie dla graczy 50+, ergonomia interfejsu (UX) oraz przemyślana paleta kolorów. Zobaczmy, czego w tych obszarach może nauczyć nas natura.
Widzenie barw a projektowanie planszy
Zacznijmy od faktu, który powinien znać każdy projektant interfejsów. Papugi posiadają w siatkówce cztery typy czopków i odbierają świat w czterech kanałach barwnych, w tym w ultrafiolecie. Ludzkie oko posiada jedynie trzy rodzaje czopków. Upierzenie ptaków mieni się wzorami UV, które dla ludzi bez specjalistycznego sprzętu pozostają całkowicie niewidoczne, co opisuje Wikipedia w haśle o tetrachromacji.
Dlaczego wspominamy o tym w tekście o dostępności? Ponieważ przypomina to, że “oczywisty” interfejs jest oczywisty wyłącznie dla osoby, która go zaprojektowała. Dla osoby z zaburzeniami rozpoznawania barw plansza, na której kluczowe informacje różnią się jedynie odcieniem czerwieni i zieleni, staje się nieczytelna. Zaburzenia widzenia barw dotyczą około 300 milionów osób na całym świecie - w tym około 8% mężczyzn i 0,5% kobiet.
Badania potwierdzają, że odpowiedni dobór barw to kluczowa kwestia ergonomii. W eksperymencie opisanym w czasopiśmie Multimodal Technologies and Interaction osoby z zaburzeniami widzenia barw potrzebowały średnio 94 sekund na ukończenie planszy, podczas gdy pozostali gracze rozwiązywali ją w 81 sekund. Różnica okazała się statystycznie istotna. Co ważne, gracze z trudnościami w odczytywaniu planszy oceniali swoje zaangażowanie i przyjemność z gry znacznie niżej. Dostępność to nie tylko możliwość ukończenia poziomu, lecz przede wszystkim komfort rozgrywki.
Wnioski dla projektantów gier mobilnych są jednoznaczne:
- Nigdy nie przekazuj kluczowych informacji wyłącznie kolorem. Jeśli pole w sudoku wymaga oznaczenia błędu lub wskazówki, dodaj do niego kształt, obrys lub symbol.
- Utrzymuj kontrast tekstu na poziomie co najmniej 4,5:1, zgodnie z wytycznymi WCAG.
- Zadbaj o tryb dla daltonistów od samego początku. Wystarczy alternatywna paleta barw zweryfikowana w symulatorze widzenia.
- Testuj rozwiązania z udziałem graczy, zamiast opierać się na własnych założeniach. Prototyp w rękach użytkownika weryfikuje każdy pomysł.
Gracze 50+ to rosnąca część społeczności
Ile osób po pięćdziesiątym roku życia gra w gry wideo? W samych Stanach Zjednoczonych to ponad 52 miliony odbiorców, jak wskazują badania organizacji AARP. Od 2016 roku ta grupa powiększyła się o 12 milionów graczy, a 84% z nich gra na smartfonach.
Jednocześnie 69% starszych graczy ma poczucie, że współczesne gry rzadko powstają z myślą o ich potrzebach. Często spotykają się ze zbyt małym tekstem, nieczytelnymi ikonami lub wymuszonym pośpiechem. Gracz po pięćdziesiątce nierzadko sięga po telefon w tramwaju, przy porannej kawie lub w przerwie między codziennymi obowiązkami. Oczekuje czytelnej planszy, intuicyjnej nawigacji i możliwości spokojnego cofnięcia przypadkowego ruchu.
Nasze standardy projektowe dla gry przyjaznej graczom w każdym wieku:
- Wyraźny, czytelny krój pisma o odpowiedniej wielkości, widoczny w jasnym świetle dziennym.
- Wysoki kontrast tekstu zgodny z normami WCAG, bez nieczytelnych szarości na ciemnym tle.
- Brak stresującego limitu czasu w podstawowym trybie rozgrywki.
- Duże pola dotykowe (powyżej 9,2 milimetra), minimalizujące ryzyko pomyłki przy obsłudze jedną ręką.
- Precyzyjne komunikaty zwrotne informujące, na czym polega ewentualna kolizja cyfr.
W Psittacus dbamy o to, by gracz kończył każdą sesję z poczuciem relaksu i satysfakcji. Gra logiczna ma dawać wytchnienie, a nie wywoływać niepotrzebny stres.

Proste zasady i ergonomia obsługi
Pionier użyteczności Don Norman często powtarza, że dobrze zaprojektowany interfejs staje się dla użytkownika niewidzialny. Gracz skupia się na rozwiązywaniu łamigłówki, a obsługa gry jest w pełni naturalna. Za tą prostotą kryją się dziesiątki przemyślanych decyzji projektowych.
Większość użytkowników trzyma smartfon w jednej dłoni. Z badań przeprowadzonych przez Steve’a Hoobera na grupie 1333 osób wynika, że 49% badanych korzysta z telefonu jedną ręką, a ponad dwie trzecie operuje kciukiem. Wniosek dla twórców gier jest jasny: kluczowe elementy interaktywne powinny znajdować się w dolnej połowie ekranu, w naturalnym zasięgu kciuka. Górna część ekranu najlepiej sprawdza się jako przestrzeń na planszę i elementy podglądu.
![]()
Tworzenie przejrzystego interfejsu wymaga selekcji. Każdy ekran powinien mieć jedną dominującą funkcję. Jeśli podstawowy mechanizm wymaga wielostronicowego samouczka, warto uprościć sam projekt. Tej zasady trzymamy się przy Polydocu, naszej przygodzie z sudoku: plansza jest intuicyjna od pierwszej sekundy, a dodatkowa głębia rozwija się na mapie sagi.
Paleta barw jako system
Dobra paleta kolorystyczna to nie przypadkowy zestaw ładnych barw, lecz przemyślany system wizualny. Posiada swoją hierarchię, temperaturę i ustalone role. Zasada 60/30/10 sprawdza się w projektowaniu gier znakomicie: kolor dominujący buduje klimat otoczenia, barwa uzupełniająca prowadzi wzrok po planszy, a akcent ogranicza się do elementów wymagających natychmiastowej uwagi.
Projektując barwy do gry mobilnej, odpowiadamy sobie na trzy pytania: Jaki nastrój buduje pierwszy ekran? Które kolory są przypisane do mechaniki, a które do tła? Czy plansza zachowuje czytelność przy przyciemnionym ekranie lub w pełnym słońcu? W Polydocu głębokie tło dżungli kontrastuje z ciepłymi, jasnymi symbolami na planszy, dzięki czemu rozgrywka nie męczy wzroku.
Warto pamiętać o jeszcze jednej lekcji z natury: nawet ptaki widzące ultrafiolet nie opierają komunikacji wyłącznie na jednym sygnale. Barwie zawsze towarzyszy kształt, ruch lub dźwięk.
Checklista dostępności w grach mobilnych
Podsumujmy najważniejsze standardy dostępności w mobilnych grach logicznych:
| Wyzwanie | Grupa graczy | Rozwiązanie projektowe |
|---|---|---|
| Sygnalizacja wyłącznie kolorem | Osoby z zaburzeniami widzenia barw | Dodanie kształtu, obrysu lub symbolu |
| Niski kontrast elementów | Osoby starsze, gra w słońcu | Kontrast co najmniej 4,5:1 dla tekstu |
| Zbyt małe pola dotykowe | Gra jedną ręką w podróży | Przyciski o wymiarze minimum 9,2 mm |
| Presja uciekającego czasu | Gracze preferujący spokojny relaks | Tryb bez limitów czasowych |
- Wysoki kontrast tekstu (minimum 4,5:1) i czytelność elementów interfejsu.
- Kombinacja koloru i kształtu dla każdej istotnej informacji na planszy.
- Wygodne przyciski o wielkości co najmniej 9,2 mm.
- Ergonomia jednej ręki: najważniejsze akcje umieszczone w dolnej strefie kciuka.
- Wizualne wsparcie dla dźwięków istotnych dla mechaniki gry.
- Tryb bez pośpiechu, umożliwiający przejście każdego poziomu we własnym tempie.
- Testy z udziałem graczy, w tym seniorów i osób z niepełnosprawnościami.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest tryb dla daltonistów w grze?
To alternatywny zestaw kolorów, który zapewnia pełną czytelność informacji bez opierania się wyłącznie na odcieniach trudnych do odróżnienia. Najważniejszą zasadą jest wsparcie koloru dodatkowym kształtem lub symbolem.
Ile osób ma trudności z rozróżnianiem barw?
Zaburzenia widzenia barw dotyczą około 300 milionów ludzi na świecie - około 8% mężczyzn i 0,5% kobiet.
Jaki powinien być minimalny rozmiar przycisku w grze mobilnej?
Zaleca się pole dotykowe o wielkości co najmniej 9,2 milimetra, co pozwala na wygodną obsługę kciukiem bez przypadkowych pomyłek.
Czy osoby starsze chętnie grają na smartfonach?
Tak, w samych Stanach Zjednoczonych ponad 52 miliony osób po pięćdziesiątym roku życia gra regularnie w gry wideo, a 84% z nich wybiera smartfony.
Podsumowanie
W Psittacus wierzymy, że dobra gra mobilna łączy wciągające łamigłówki z szacunkiem dla czasu i wygody każdego odbiorcy. Nasz debiutancki tytuł, Polydocu, zamienia sudoku w przygodę przez dżunglę, w której towarzyszy Ci papuga Poly. Jeśli chcesz sprawdzić te założenia w praktyce, zapisz się na listę oczekujących i zagraj w dniu premiery. Polecamy także nasz artykuł o grach, do których wciąż chętnie wracamy oraz 7 regułach UX w projektowaniu gier mobilnych.
Źródła
- Irene Pepperberg i historia Alexa: Wikipedia, „Alex (papuga)” oraz Audubon, „How Irene Pepperberg Revolutionized Our Understanding of Bird Intelligence”
- Badanie o daltonizmie i zaangażowaniu graczy: Multimodal Technologies and Interaction, 2025
- Liczby osób z zaburzeniami widzenia barw: RGBlind, „Color Blind Gaming Guide”
- Wytyczne kontrastu: W3C WCAG 2.2, Success Criterion 1.4.3 i MDN, „Color contrast”
- Dane o graczach 50+: AARP, „Discover How Video Games Benefit Older Adults” oraz AARP, „Why Video Games Click With People 50-Plus”
- Kea i ekrany dotykowe: University of Auckland, 2021; kea a samochody: Interia
- Inteligencja kei i wron: CORDIS, Unia Europejska
- Kākāpō: Natural History Museum oraz Earth.org
- Projektowanie pod kciuk: Scott Hurff, „How to design for thumbs” oraz badanie „One-handed thumb interaction of mobile devices”
- Teoria koloru w produkcji gier: Nasty Rodent, „Color Theory for Game Art”
- O UX z pionierem dziedziny: Adobe Blog, rozmowa z Donem Normanem
- Praktyczne wytyczne dostępności: Game Accessibility Guidelines
Projektujemy gry z myślą o wygodzie każdego gracza
Duże cyfry, wysoki kontrast, wygodne sterowanie jedną ręką i paleta przyjazna dla osób z zaburzeniami widzenia barw to standardy, których trzymamy się w Polydocu od samego początku. Zapisz się na listę oczekujących.
Jeden e-mail przy premierze, bez spamu.



